Zdecydowaną większość witamin przyjmujemy razem z pokarmem. Na tym tle witamina D jest wyjątkowa, ponieważ organizm w dużej mierze syntezuje ją samodzielnie, pod wpływem promieni słonecznych, i tylko w niewielkim stopniu pozyskiwana jest z pożywienia. Biorąc pod uwagę, że intensywne słońce towarzyszy nam jedynie przez część roku, dla utrzymania odpowiedniego stężenia witaminy D konieczna jest suplementacja.
Witamina D odpowiada za gospodarkę wapniowo-fosforową, więc jako taka jest kluczowa dla prawidłowego rozwoju kości w dzieciństwie i utrzymania ich w dobrej kondycji w wieku dojrzałym. Trudno uzupełniać jej niedobory wyłącznie w posiłkach, ponieważ stężenia witaminy D w żywności są nieduże. Zdecydowanie najwięcej posiadają jej ryby morskie – łosoś, śledź czy tuńczyk. Słodkowodnym wyjątkiem jest węgorz, który jedzony na świeżo zdecydowanie deklasuje inne ryby pod względem zawartości witaminy D. Jej źródłem w niewielkim stopniu są także żółtko jajka, sery i mleko. Z tego względu o suplementacji witaminy D powinni pamiętać zwłaszcza wegetarianie i weganie, których dieta jest pozbawiona naturalnych źródeł tego składnika.
Niedobór witaminy D – czym grozi?
W przypadku witaminy D niedobór jest realnym zagrożeniem, ponieważ utrzymanie jej poziomu w normie najczęściej wymaga suplementacji. Niedostateczna jej ilość w posiłkach, połączona z długimi okresami niewielkiej ekspozycji na słońce sprawia, że niedoborem witaminy D zagrożony jest niemal każdy z nas.
Niedostateczne stężenie witaminy D w organizmie wpływa przede wszystkim na osłabienie układu kostnego. Jej brak jest ważnym czynnikiem w przypadku osteoporozy i powodowanych nią złamań, sprzyja także wykształceniu się osteomalacji, czyli zjawisku zmniejszonej mineralizacji kości. U dzieci niedobór witaminy D może wywołać krzywicę, która prowadzi nie tylko do deformacji kości (w tym klatki piersiowej, potylicy czy płaskostopia), ale także hamuje wzrost czy wyżynanie się zębów. Utrzymywanie stężenia witaminy D na właściwym poziomie jest więc kluczowe z punktu widzenia zdrowego rozwoju najmłodszych.
Przedawkowanie witaminy D
Intensywna suplementach witaminy D może doprowadzić do jej przedawkowania, które również ma skutki uboczne. Zjawisko tzw. hiperwitaminozy w tym wypadku jest jednak wyjątkowo rzadkie i grozi przede wszystkim osobom, które wykazują wysoką wrażliwość na witaminę D i zaburzenia metabolizmu modyfikujące sposób jej wchłaniania. Osoby, które suplementują witaminę D zgodnie z zaleceniami nie powinny obawiać się skutków przedawkowania. Ci jednak, których dotknie to zjawisko, mogą odczuwać negatywne skutki zwiększonego stężenia wapnia w surowicy krwi, do czego prowadzi nadmiar witaminy D. Objawia się ono ogólnym osłabieniem, sennością i spadkiem koncentracji, ale ma również wpływ na układ moczowy i pokarmowy. Przedawkowanie witaminy D objawia się także występowaniem wymiotów, zaparć oraz tzw. wielomoczu, czyli oddawania moczu w nadmiernych ilościach, przekraczających 2-3 litry w ciągu doby.